Muzieknotaties

Een van de grootste problemen van amateur-volksmuzikanten die veldopnames maken, is het op de juiste manier noteren van muziek vanaf cassette. Het is en blijft dikwijls een heel lastig karwei. Je moet eerst de nootjes schrijven, hierna bepalen in welke toonsoort iemand zingt en wat de maatsoort is. Je moet hiervoor de opnames veel terugluisteren en dikwijls genoegen nemen met krakende stemmen en slecht articulerende zegslieden. Een bijkomende, toch wel komische, moeilijkheid is het aanwezig zijn van een kanarie in de huiskamer waar de opnames gemaakt worden. Dit beestje gaat namelijk zo hard meefluiten met ’t baasje dat het bij het naluisteren van de opnames zeer hinderlijk is om iets te noteren. Een voorwaarde voor fatsoenlijk liedveldwerk is dus: de kanarie naar buiten.

De laatste jaren wordt het noteren van muziek wel wat vergemakkelijkt door de verschillende muziekprogramma’s die er inmiddels op de markt zijn. Ik heb voor deze website en voor mijn dierenliedjesbundel, ‘Ik wou dat ik een dier was’, het programma ‘Capella’ gebruikt. Je kunt dan elk nootje dat je noteert vanaf een cassettebandje in ieder geval meteen terughoren en dat vergemakkelijkt het karwei enorm. Enige kennis van algemene muziekleer is wel een must om tot een goed resultaat te komen.

Als je een opname terugluistert komen er vaak wat problemen om de hoek kijken. Heel dikwijls zit er nogal wat verschil tussen de diverse coupletten van een lied. Er is een couplet met zes regels, het volgende heeft er zeven en weer het volgende, vijf! En soms heb je echt de indruk dat de liedtekst onvolledig is en het leuke van veldwerk is dan: waar haal ik de rest van de tekst vandaan? Uit een andere veldopname, uit een liedboek? Heb je verschillende optekeningen met tekstmankementen van hetzelfde lied dan is het verstandig om een zo duidelijk mogelijke tekstreconstructie te maken. En daarbij noteer je de melodie die het best past bij deze reconstructie.

Een stem van een zanger of zangeres kan gaan dalen gedurende het zingen omdat men moe wordt. Het kan dus zo maar zijn dat je van een veldopname alleen maar het derde couplet uitschrijft omdat hier het duidelijkst gezongen wordt. Maar ook hier krijg je op den duur handigheid in, maar wat hulp van professionele derden kan toch wel handig zijn.

Een paar jaar geleden vatte ik het plan op om een liedboek met dierenliedjes te laten uitgeven, ik had de liedjes uit m’ n archief al wel gerubriceerd en vond het zonde om er niets mee te doen. Zo had niemand er meer iets aan. Liedjes moet je zingen, ze horen niet nutteloos in een dossiermap te zitten. Een gang langs enkele uitgevers leverde niets op en op een gegeven moment werd m’ n aandacht gevestigd op de site www.cubra.nl. Ik zocht contact met de Tilburgse schrijver/journalist Ed Schilders en hij zag er wel wat in om, in afleveringen, de dierenliedjes op deze site te publiceren. Hier zijn we mee begonnen in 2005.

Ga naar boven