Doodgraver

De doodgraver had behalve het maken van een graf nog een belangrijke taak. Hij hield de begrafenisregisters ofwel doodboeken bij. Ik vond een belangrijke bijdrage hierover in Taxandria van de hand van W.A. van der Donk: ‘Uit oude doodboeken van een Brabants dorp’ en bedoeld wordt Rosmalen. Als de doodgraver het de moeite waard vond beschreef hij niet alleen wie er gestorven was en wanneer, maar voegde hij er wat interessante gegevens bij. Dit was voor Van der Donk aanleiding om in zijn bijdrage in Taxandria op te merken: Vaak ook zijn de door de doodgraver nagelaten gegevens een treffende bevestiging van de algemeen bekende feiten der historie of vormen daarvan een aardige illustratie. Van der Donk trof: menige interessante en vermeldenswaardige bijzonderheid aan, met name in het op 21 october 1773 eindigende Doodtboeck van Rosmalen beginnende met de maand Mey 1748. Er was ook nog een register van het dorp Rosmalen waarin was aangetekend de dag waarop iemand begraven werd in de kerk of op het kerkhof. Wat je niet of zelden zult aantreffen in een begrafenisboek is de doodsoorzaak van de overledene, een uitzondering hierop zijn de gevallen van cholera en zijn of haar beroep, met uitzondering van hooggeplaatste personen! Of Van der Donk het hier juist heeft heb ik niet nagegaan en hou hier dus een slag om de arm!

Het voert natuurlijk te ver om hier dieper op in te gaan, voor de liefhebber heb ik de tip om eens het BHIC in ’s-Hertogenbosch te bezoeken, daar vind je al dit interessants!

De doodgraver liep dikwijls in de lijkstoet mee, met omgekeerde schop. In sommige streken van Nederland, Achterhoek en Bredevoort, spreidde de doodgraver het zwarte doodslaken over het graf uit, dat later door armen of het weeshuis weggehaald mocht worden.

Op het einde van de begrafenisplechtigheid op het kerkhof was het dikwijls de doodgraver die de aanwezigen bedankte voor hun aanwezigheid. Hij nodigde de aanwezigen uit voor het dodenmaal in het sterfhuis en hij vroeg om een geldelijke bijdrage voor de armen, die kon gelegd worden in een schaal bij de uitgang van het kerkhof.

Ga naar boven